Uw psoriasisbehandeling: werking of bijwerking

Het is belangrijk te weten wat u aan mogelijke bijwerkingen kunt verwachten van uw psoriasisbehandeling

Tips voor het omgaan met bijwerkingen

Als u vermoedt dat u een bijwerking hebt van uw psoriasisbehandeling, neem dan contact op met uw arts voor advies over hoe u hier het beste mee om kunt gaan.
Afhankelijk van de behandeling kunnen verschillende bijwerkingen optreden. Bespreek bij een nieuwe behandeling vooraf met uw arts over mogelijke bijwerkingen, zodat u weet wat u kunt verwachten. Hier vindt u een algemeen overzicht per categorie psoriasisbehandeling.

Bijwerkingen van lokale behandelingen:

Er zijn verschillende vormen van lokale behandeling verkrijgbaar. Alle behandelingen kennen hun eigen bijwerkingen, die van elkaar kunnen verschillen. De meest voorkomende bijwerkingen van lokale behandelingen zijn (lichte) huidirritatie; roodheid, jeuk en een branderig gevoel. Er kunnen soms ook ernstigere bijwerkingen optreden na langdurig gebruik, zoals huidatrofie (het dunner worden van de huid), striae, of het niet voldoende functioneren van de bijnieren, bij het gebruik van lokale corticosteroïden.

Bijwerkingen van lichttherapie (UVB en PUVA):

Op de korte termijn kan er bij een behandeling met lichttherapie roodheid, een droge huid en jeuk optreden. Daarnaast komt bij PUVA ook misselijkheid vaak voor. Op lange termijn kunnen er soms ernstigere bijwerkingen optreden zoals huidveroudering en verhoogde kans op huidkanker. Daarom wordt lichttherapie meestal met een maximum aantal sessies toegepast.

Bijwerkingen van systemische therapie:

Er zijn verschillende soorten systemische therapieën. Hier vindt u van de meest gebruikte therapieën een lijst met de meest voorkomende bijwerkingen.
  • Methotrexaat: de meest voorkomende bijwerkingen zijn vermoeidheid, misselijkheid en jeuk. Er kunnen soms ook ernstigere bijwerkingen optreden, zoals nierproblemen. 
  • Ciclosporine: de meest voorkomende bijwerkingen zijn hoofdpijn, misselijkheid en hypertensie. Er kunnen soms ook ernstigere bijwerkingen optreden zoals problemen met de leverfunctie.
  • Apremilast: kan onder andere in het begin diarree en misselijkheid geven. Dit verdwijnt meestal
    binnen ± 4 weken vanzelf
  • Retinoïden: de meest voorkomende bijwerkingen zijn jeuk, droge slijmvliezen en ontsteking van slijmvliezen. Er kunnen soms ook ernstigere bijwerkingen optreden, zoals hepatitis.
  • Biologicals: de meest gerapporteerde bijwerkingen zijn onder andere reacties op de toedieningsplaats (waaronder pijn, jeuk, zwelling, roodheid en bloeden) en (bovenste luchtweg) infecties. Er kunnen zich soms ook ernstigere bijwerkingen voordoen zoals ernstige infecties.
Voor alle hierboven vermelde bijwerkingen geldt dat het slechts een selectie van bijwerkingen betreft. Voor alle bovengenoemde behandelingen geldt dat u de volledige lijst van bijwerkingen kunt vinden in de bijsluiter van het middel dat u gebruikt. Raadpleeg altijd uw arts als u hier nog vragen over hebt. Het kan handig zijn om manieren te vinden om met bepaalde typen bijwerkingen om te gaan. Hier vindt u enkele voorbeelden.

Omgaan met bijwerkingen van een lokale behandeling

Als u tijdelijk een branderig gevoel ervaart, kunt u het effect ervan misschien verzachten met visualisatie- en meditatietechnieken. Studies tonen aan dat bij de verwachting van pijnverlichting in een bepaald lichaamsdeel, de hersenen reageren door natuurlijke pijnstillende stoffen vrij te geven. Probeer een visualisatietechniek, zoals het inbeelden van een 'pijndraaiknop' in uw hoofd. Wat voor een cijfer geeft u de pijn en het ongemak op een schaal van 1 tot 10? Draai in uw hoofd traag de knop naar beneden en beeldt u daarbij in dat de pijn afneemt.

Overweeg meditatie of andere manieren om uw stressniveau te verlagen. Onderzoek heeft aangetoond dat stress uw pijnervaring kan verergeren. Er zijn tal van manieren om stress te verminderen, maar u kunt misschien meditatie overwegen omdat het handig is en gemakkelijk in uw levensstijl past.

Soms kunt u met eenvoudige technieken het ongemak verlichten.


Dubbele jeuk: jeuk is een bekend symptoom van psoriasis, maar bepaalde psoriasisbehandelingen kunnen ook jeuk veroorzaken als bijwerking

Omgaan met jeuk

Jeuk is een vaak voorkomende klacht bij mensen met psoriasis. Niet alleen kan de psoriasis zelf jeuk veroorzaken, ook veel behandelingen hebben jeuk als een van de mogelijke bijwerkingen. Deze dingen kunt u proberen om te voorkomen dat u gaat krabben: 
  • Vertraag uw ademhaling. Adem traag en diep in en tel tot 10. Houd uw adem enkele seconden in, adem uit en tel tot 10. Herhaal dit vijf keer tot u zich kalmer voelt. Als u zich, zelfs onbewust, gespannen voelt, kan de jeuk verergeren.
  • Probeer even uw gedachten van u af te zetten. Denk aan een ontspannende kleur, zoals bleekroze, citroengeel of paars. Beeld u dan in dat deze vredige kleur u omhult.
  • Neem een bad van tien minuten in lauw water waarin u een lepel badolie doet. 
  • Bevochtig geregeld uw huid met verzachtende of hydraterende crème omdat een droge huid meer jeukt.
  • Voor de hoofdhuid: gebruik na elke shampoo een zachte conditioner om de hoofdhuid te hydrateren. Laat uw haar aan de lucht drogen. De hete lucht van de haardroger kan de hoofdhuid uitdrogen.
  • Laat koud water over uw hoofdhuid en haar lopen.
  • Leg een koud kompres of koude natte handdoek op de jeukende plek. Dat kan ook helpen als de huid branderig aanvoelt door de jeuk.
  • Probeer 10 seconden niet te krabben en maak dan 30 seconden een vuist. Dat helpt u af te leiden van de neiging tot krabben. Als de jeuk er dan nog is, duw dan uw vinger op de plek.
  • Leid uzelf af met een andere activiteit. Zet een kop thee, lees een boek of zet muziek op.
  • Vraag een partner, familielid of vriend om u van de jeuk af te leiden door tegen u te praten terwijl u wacht tot het jeukende gevoel afneemt.

Wilt u meer lezen?